Gebelik bir kadının hayatında deneyimleyebileceği en özel süreçlerden biridir. Gebelik boyunca kadın birçok psikolojik ve fiziksel değişimle karşılaşabilir, karşılaşılan fiziksel değişimler arasında kilo alımı kaçınılmaz bir nitelik taşır.

Gebelikte kilo alımı, ideal seviyelerde kaldığı sürece bebeğin sağlıklı gelişimi ve aynı zamanda annenin sağlığının sürdürülebilmesi için oldukça önemlidir. Hamilelikte sağlıklı ve dengeli beslenme bebeğin büyüme ve gelişme için ihtiyaç duyduğu besinleri alması adına çok önemli bir gerekliliktir.[1]

Bebek büyüdükçe anne adayı kilo almaya başlar, gebelik sürecinde ideal ölçülerde kilo almak ne kadar önemliyse aşırı kilo almaya karşı dikkatli olunması gerekir. Önerilenden daha az ya da daha çok kilo almak hem bebeğin hem de anne adayının sağlığını tehdit edebilir.[2]

Hamilelikte Kaç Kilo Alınmalı?

“Hamilelikte kaç kilo alınmalı?” sorusunun yanıtları verilirken anne adayının gebelik öncesi kilosu, daha doğrusu Vücut Kitle İndeksi (VKİ) değeri doğrultusunda kilosunun sınıflandırılması baz alınmalıdır.[3]

Vücut kitle indeksi hesaplanırken kişinin kilogram cinsi ağırlık değerinin, metre cinsinden boy değerinin karesine bölünmesi yöntemi kullanılır. Bu işlemin ardından ortaya çıkan değer VKİ değerini verir ve bu değerin tabi olduğu sınıflandırma şu şekildedir:

  • VKİ değeri 18,5 altında olanlar düşük kilolu
  • VKİ değeri 18,5-25 arasında olanlar normal
  • VKİ değeri 25-30 olanlar kilolu
  • VKİ değeri 30-35 olanlar obez kategorisinde değerlendirilir.[4]

Çok Zayıf, Normal veya Şişman Gebelerde Kilo Alımı Nasıl Olmalıdır?

Tek gebeliklerde düşük kilolu kadınların gebelik boyunca 12.7 – 18,4 kilogram, normal kiloya sahip kadınların gebelik boyunca 11.34 – 15.88 kilogram, kilolu kadınların 6.8 – 11.34 kilogram ve obez sınıflandırmasında olanların ise 4.99 – 9.07 kilogram alması normal kabul edilmektedir.[5] İkiz bebek bekleyenler için bu miktarlar değişiklik gösterir.

Hamilelikte Ay Ay Kilo Değişimi

Hamilelik süreci 3 trimester döneminde yani 3 aylık 3 ayrı periyotta incelenebilir. Her trimester farklı değişimlerin gerçekleştiği ve dolayısıyla önerilen kilo alım miktarlarının değişebileceği süreçlerdir.

Hamileliğin ilk 3 aylık döneminde anne adayları belli belirsiz bir kilo artışı ile karşılaşır. Bu dönemde 1-2,5 kilogram alınması uygundur. Sabah bulantıları olan anne adaylarının kilo alamaması ve hatta bir miktar kilo kaybetmesi de mümkündür. Gebeliğin ilerleyen dönemlerinde kilo alım gerekliliği yerine getirildiği takdirde endişelenmeye gerek yoktur.[6]

Gebeliğin ikinci 3 aylık döneminde bebek hızlı bir gelişme evresine girer. Dolayısıyla anne adayının kilo almaya başlaması gerekir. Gebeliğin bu sürecinde anne adaylarının 5-6 kilogram alması beklenir.

Gebeliğin üçüncü 3 aylık periyodunda da kilo alım standartları, ikinci trimester dönemi ile benzerlik taşır. Bu süreçte haftalık olarak kilo artışının 400 gram civarında olması beklenir. Dönem sonunda anne adaylarının yine 5-6 kilogram alması normaldir. Gebeliğin son 3 aylık döneminde bebeğin belirgin ölçüde büyümesi kadınların midesinde baskı oluşmasına ve yiyecek miktarlarının azalmasına da neden olabilir. Nitekim bazı anne adayları 9. Ayda bir miktar kilo kaybedebilirler. Bu durum oldukça normaldir ve genellikle endişelenmeye gerek yoktur.

Örneklediğimiz tüm bu kilo alım standartlarının ortalama değerler olduğunun unutulmaması gerekir. Her kadın, her gebelik ve her bebek kendi özel şartlarına sahiptir. Anne adaylarının gebelik sürecinde kontrollerini aksatmaması ve kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile bağlarını sürdürmeleri gerekir.[7]

Sağlıklı ve dengeli beslenme gebelik sürecinin altın kurallarından biridir. Kilo alım sürecinin mümkün olduğunca dengeli ilerlemesi ise kritik derecede önemlidir. Ani kilo artışları veya kayıpları halinde uzmanlarla iletişime geçilmesi ihmal edilmemelidir.

Hamilelikte Kilo Alımı Ne Zaman Başlar?

Hamilelikte kilo alımı ilk aylardan itibaren başlar. İlk aylardaki kilo yeme ile ilgili olsa da vücuttaki ödemin de kiloya etkisi olmaktadır. Çünkü hamileliğin başından itibaren su tutan hormonlarda artış olur.

Hamilelikte Kilo Almamak Mümkün mü?

Hamilelikte kilo almak ancak çok kilolu kadınlarda mümkün olur. Eğer vücut kitle indeksi 25’in üstündeyse ve gebe düzgün bir diyet yaparsa, bebeğin gelişimi etkilenmeden anne hiç kilo almayabilir. Çünkü bebek kendi için gerekli gıdaları annenin depolarından kullanır.

Kilolu veya hafif kilolu kadınlarda özellikle hamileliğin ilk 3 ayında kilo almaya gerek yoktur. Hem bulantı kusmanın ilk 3 ayda daha çok olması, hem de esas iştahın gebeliğin 5. ayından sonra artması nedeniyle ilk 3 ayda kilo alınmasa bile bebeğin gelişimi etkilenmez.

Hamilelikte Alınan Fazla Kilolar Nereye Gidiyor?

Hamilelikte alınan fazla kiloların nereye gittiği konusu anne adayları için hem endişe verici hem de belirsizlik yaratan bir hale gelebiliyor. Hamilelikte alınan fazla kiloların dağılımı genellikle şu şekilde gerçekleşiyor:

Hamilelikte kilo dağılımı şu şekildedir;

  • Bebek yaklaşık 3,6 kilogramlık bir ağırlığa sahip olabiliyor
  • Plasenta ağırlığı 0,9 – 1,4 kilogramı bulabiliyor
  • Amniyotik sıvının ağırlık aralığı da plasentayla benzerlik taşıyor
  • Göğüs dokusu yaklaşık 1 kilogram ağırlaşıyor
  • Anne adayının kan hacmi ise 1.8 kilogram olacak şekilde artış gösteriyor
  • Annenin vücudunda 2.2 – 4 kilogram yağ depolanırken rahim genişleyerek 0.9 – 2.2 kilogram ağırlığa ulaşabiliyor.[8]

Gebelikte En Az ve En Çok Kaç Kilo Almalı?

Gebelikte en az veya en çok ne kadar kilo alınması gerektiği kadının hamile kalmadan önceki kilosuna bağlıdır.

Çok kilolu bir kadın dengeli beslenerek hiç kilo almadan ve bebeğin gelişimi etkilenmeden hamileliğini sağlıklı bir şekilde tamamlayabilir.

Hamilelik öncesi çok zayıf bir kadın için ise en çok 15-20 kilo alması bile normal kabul edilir.

Gebeyken Diyet Yapabilir miyim?

Gebelikte diyet yapılabilir. Ama bu diyet programının kadın doğum ve diyetisyenin ortak hazırlaması gerekir. Doğru ve dengeli yapılmış olan bir diyet programı, bebeğin gelişimini etkilemeden annenin ideal kiloyu alarak gebeliği tamamlamasını sağlar.

Referanslar:

  1. https://www.webmd.com/baby/guide/healthy-weight-gain#1
  2. https://www.pregnancybirthbaby.org.au/weight-gain-in-pregnancy
  3. https://www.pregnancybirthbaby.org.au/weight-gain-in-pregnancy
  4. https://www.cdc.gov/obesity/adult/defining.html
  5. https://www.cdc.gov/reproductivehealth/maternalinfanthealth/pregnancy-weight-gain.htm
  6. https://www.whattoexpect.com/pregnancy/weight-gain/
  7. https://www.whattoexpect.com/pregnancy/weight-gain/
  8. https://www.webmd.com/baby/guide/healthy-weight-gain#1
Prof. Dr. Deniz Ulaş 2001 yılında Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden mezun oldu. Aynı yıl TUS sınavında yüksek puan alarak ilk tercihi olan Ankara Etlik Zübeyde Hanım Doğumevi'nde Kadın Hastalıkları ve Doğum ihtisasına başladı. Kadın doğum ihtisasını bitirdikten sonra Yozgat Bozok Doğumevi'nde mecburi hizmetini yaptı. Ardından Azerbaycan Bakü'de Ankara Medical Center'ın açılmasında görev aldı. 2 yıl hastanede kadın doğum uzmanı ve başhekim yardımcısı olarak çalıştı. 2010 yılında Ankara'da üniversitede çalışmaya başladı. 2014 yılında Doçent, 2020 yılında Profesörlük ünvanı almaya hak kazandı. İnfertilite (kısırlık), Tüp Bebek Tedavisi, Aşılama Tedavisi, Genital Estetik Uygulamalar, Vajinismus ve Riskli Gebelik Takibi özel ilgi alanlarında yurt dışı ve yurt içi bir çok bilimsel kongrede konuşma ve sunumlar yaptı. 200'ü aşkın bilimsel çalışma ve makaleleri bulunan Prof. Dr. Deniz Ulaş halen Yüksek İhtisas Üniversitesi'nde öğretim görevlisi olarak çalışmaktadır. Ankara Çukurambar'da bulunan muayenehanesinde ise hastalarını kabul etmektedir.Detaylar için hakkımda sayfasını ziyaret edebilirsiniz.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz