Kadınların normal adet döngüsü 21-35 gün ara ile olur. Yani adetin 1. gününden diğer adetin 1. gününe kadar olan süre 21 günden kısa olmamalı, 35 günden de uzun olmamalıdır. Ama yeni adet görmeye başlayan bir genç kızda, hormonlar tam düzene girmediği için, ilk 2 yıl adet gecikmesi olabilir. Ya da menopoz sürecine girmiş kadınlarda adetler gecikebilir. Bu yaş grupları hariç adet gecikmesinin çoğunlukla nedeni şunlardır.

  • Gebelik

Adet gecikmesinin en sık nedeni gebeliktir. Bu nedenle cinsel olarak aktif olan bir kadının öncelikle gebelik testi yaptırması gerekir. Tam ilişki olmadan da gebelik olabileceği unutulmamalıdır. O yüzden, bakire ama cinsellik yaşayan kızların da mutlaka gebelik testi yaptırması gerekir.

İdrarla yapılan gebelik testleri bazen yanlış sonuç verebilir. Yani gebelik olsa bile sonuç negatif çıkabilir. Bu nedenle mutlaka gebeliğin kanda BHCG bakılarak ekarte edilmesi gerekir.

  • Stres

Aşırı stres beyindeki hipotalamusu etkileyerek hormonlarda bozulmaya, bu da adetin gecikmesine neden olabilir. Çünkü yumurtalıklardan hormon salgılanmasını beyinde bulunan hipotalamus düzenler. Bu nedenle stres, hava değişikliği gibi dış faktörler hipotalamusu etkileyerek hormonal düzeni bozabilir.

  • Kilo alıp verme

Aşırı kilolu olmak da aşırı zayıf olmak da hormonal dengeyi bozarak adetlerde gecikmeye neden olabilir. İdeal kilo vücut kitle indeksine (VKi)  göre belirlenir. Kilo, boyun karesine bölünerek VKİ’i hesaplanır. VKİ’nin 19-25 kg/m2 olması normaldir. Eğer 19’dan küçükse aşırı zayıf, 25’den büyükse kilolu kategorisine girer. İdeal kiloda olunması sağlanarak adetler düzene sokulabilir.

  • Aşırı egzersiz

Yoğun ve ağır spor yapmak da beyindeki hipotalamusu etkileyerek adetlerin bozulmasına neden olabilir. Bu nedenle atletlerde ve balerinlerde adet gecikmesi problemleri daha sık görülür.

  • Polikistik over sendromu (PKOS)

Normalde her ay kadınlarda 1 yumurta gelişir ve çatlar. PKOS’da yumurta çatlayamaz ve yumurtalıklarda normalden fazla androjen (erkeklik hormonu) üretilmeye başlar. Bu da adet görememe, kıllanma, sivilcelenme ve kilo artışına neden olur.  Polikistik over sendromu her 10 kadından 1’inde görülen hormonal bir bozukluktur ve tedavi edilmezse kısırlığa (infertilite) neden olabilir.

PKOS tanısı koymak için

  • Ultrasonda yumurtalıkların polikistik görünümde olması
  • Adetin 3. Gününde bakılan hormon tahlilinde LH/FSH oranının >2 olması
  • Adet gecikmesi, tüylenme, sivilcelenme (akne) ve kilo artışı şikayetlerinin olması

3 kriterden 2 tanesi var ise PKOS tanısı konur.

  • Doğum kontrol yöntemleri

Doğum kontrol hapları, hormonlu spiral, cilt altı implantları, aylık veya 3 aylık iğneler gibi doğum kontrol yöntemleri hormonal içerikleri nedeniyle adetlerde gecikmeye neden olabilir. Adet gecikmesinin altında yatan başka bir neden yoksa bu durum normal kabul edilebilir.

  • Tiroid bozuklukları

Tiroid hormonunun fazla çalışması da, az çalışması da adet düzenini bozabilir. Bu nedenle adet düzensizliği ile başvuran bir hastada mutlaka tiroid hormon düzeyine bakmak gerekir. Tiroid hormonları ilaçla normal düzeye getirildiğinde,  adetler de düzenlenecektir.

  • Erken menopoz

Normalde ülkemizde menopoza girme yaşı 48’dir. 40 yaşından önce menopoza girilmesi durumunda buna erken menopoz denir. Erken menopozda hastalar geç adet görmeye başlar veya adetler birden kesilir. Bu nedenle sürekli adet gecikmeleri ya da adet düzensizliği yaşayan hastalarda adetin 2. eya 3. günü hormon profiline bakmak gerekir.

2 YORUMLAR

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.