Polikistik Over Sendromu

Kadınlarda en sık adet düzensizliği ve kısırlık (infertilite) nedenlerinden biri de polikistik over sendromudur (PKOS) (1). Hormonlarda bozulma dışında uzun dönemde rahim kanseri riskini de artıran polikistik over sendromunun tanısı, nedenleri ve tedavisi hakkında ayrıntılı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.

Polikistik Over Sendromu (PKOS) Nedir?

Polikistik over sendromu (PKOS) yumurtlama olmamasına bağlı meydana gelen bir hormonal bozukluktur (2).

Normalde her ay kadınlarda 1 dominant folikül yani halk arasında yumurta büyür ve belirli bir boyuta gelip olgunlaştığında çatlar. Biz buna yumurtlama veya ovulasyon diyoruz.

Çatlayan bu yumurta sperm ile karşılaşırsa gebelik oluşur. Eğer çatlayan yumurta sperm ile karşılaşmazsa 14 gün sonra kendi kendini yok eder ve buna bağlı kadın adet görür.

Her ay bu döngü bu şekilde devam eder. Ancak polikistik over sendromlu yani PKOS veya PCOS’lu hastalarda bu dominant folikül ya hiç gelişmez ya da gelişir ama belli bir boyuta geldiğinde çatlamadan küçülmeye başlar.

Burada esas sorun çatlamayan bu yumurtanın androjen yani erkeklik hormonu üretmeye başlamasıdır. Üretilen bu androjenler kadında adet düzensizliği, adet gecikmesi, tüylenme ve sivilcelenmeye yol açar.

Ayrıca yumurtlama da olmadığı için polikistik over sendromlu hastalarda infertilite (kısırlık) yani gebe kalamama veya gebe kalmada zorlanma görülebilir.

Polikistik Over Sendromu Neden Olur?

Polikistik over sendromu bayanların %5’inde görülür (3). Oluşumunda genetik etmenlerin önemli bir rolü vardır. Polikistik over sendromu olan kadınların annelerinde %24, kız kardeşlerinde %32 oranında PKOS görülür (4-6).

Polikistik over sendromu neden olur sorusunun cevabı sadece genetik nedenler değildir. Genetik yatkınlık çevresel koşullar ile birleşince PCOS ortaya çıkmaktadır.

Çevresel faktörlerin başında da stres, obezite ve ilaçlar gelmektedir. Bu tablo içerisinde insülin direnci merkezde rol oynuyor gibi görünmekte ve obeziteden bağımsız olarak PKOS’lu hastaların %50-70’inde bulunmaktadır.

Polikistik Over Sendromu (PKOS) Belirtileri Nelerdir?

Polikistik over sendromu belirtilerinin en başında adet düzensizliği gelir. PKOS belirtilerinin esas nedeni daha önce söylediğim gibi yumurtlama problemidir. Tüm polikistik over belirtileri buna bağlı ortaya çıkar.

Adet düzensizliği daha çok adet gecikmesi şeklinde olur. Bunun dışında ara kanama, yoğun kanama şeklinde de görülebilir.

Adet düzensizliği dışında kilo alma, tüylenme, sivilcelenme ve infertilite (kısırlık) de polikistik over sendromu belirtilerindendir. Bu belirtilerin hepsi yumurtlamamaya ve androjen yüksekliğine bağlı olarak meydana gelir.

Polikistik Over Sendromu (PKOS) Hamile Kalabilir mi?

Polikistik over sendromu hamile kalabilir. Ancak hamile kalması biraz gecikebilir, gebe kalmada zorlanma olabilir.

Yukarıda da belirttiğim gibi polikistik over sendromu olanlarda her ay yumurtlama olmaz, yumurtlama olmayınca hamile de kalınmaz.

Tabi ki burada önemli olan PKOS’un derecesidir. Hafif polikistik over sendromu olanlar daha kolay hamile kalabilir.

Normalde 1 yıl korunmamaya rağmen hamile kalınmazsa biz kısırlık tedavisine başlıyoruz. Ama polikistik over sendromu olanlarda bu bekleme süresi 6 aydır. 6 ay korunmamaya rağmen hamile kalınmazsa yumurtlama tedavisine başlanır.

İnfertilite yani kısırlık tedavisinde en yüz güldürücü sonuçlar aldığımız grup polikistik over sendromu olanlardır. PKOS’lu infertil hastalarda en azından sorunun nerden kaynaklandığını biliyoruz ve elimizde bu sorunu çözecek ilaç tedavi imkanları bulunmaktadır.

Polikistik Over Sendromu Tedavisi (PKOS Tedavisi) Nedir?

Polikistik over tedavisinde ilk basamak hasta kilolu ise hastanın kilo vermesidir. Verilen 1-2 kilo bile yumurtlamayı düzenleyip, polikistik over sendromunu tedavi edecektir. Diyet ve egzersiz polikistik over sendromu tedavisinin 1. basamağıdır (7).

İlaç tedavisi ya da polikistik over bitkisel tedavi yöntemlerinden çok daha önce yapılması gereken şey yaşam tarzı değişiklikleridir. Yaşam tarzı değişiklikleri, sağlıklı ve dengeli beslenme ile birlikte günlük spor ve egzersizleri kapsayan bir takım uygulamaları kapsamaktadır.

2.basamak polikistik over sendromu tedavisi, hastanın çocuk isteyip istemediğine göre değişir. Eğer PCOS’lu hastanın çocuk isteği varsa infertilite (kısırlık) tedavisine başlanır.

Ama bekarsa veya evli olsa bile henüz çocuk istemiyorsa polikistik over tedavisinde adet düzenleyici ilaçlar verilir. Adet düzenleyici ilaçlar dendiğinde 2 çeşit ilaç grubu akla gelir.

  • Doğum kontrol hapları
  • Progesteron içeren adet söktürücü ilaçlar.

Polikistik over sendromu tedavisinin esas ilacı doğum kontrol haplarıdır (7). Doğum kontrol hapları polikistik over sendromu olanlarda hem düzenli adet görmeyi sağlar hem de içerdiği progesteron nedeniyle tüylenme ve sivilcelenme problemini tedavi eder.

Eğer hasta bazı nedenler dolayısıyla doğum kontrol hapı kullanamıyorsa o zaman sadece progesteron içeren ilaçlar kullanabilir. Polikistik over tedavisi en az 6 ay süren bir tedavidir.

Polikistik over sendromunun nedenleri arasında %50-70 insülin direnci yer aldığı için insülin direncini düşüren metformin gibi ilaçlar da polikisitk over sendromu tedavisinde kullanılmaktadır (8).

Metforminin mide barsak sistemine olan yan etkileri nedeniyle metformin kullanan PKOS’lu hastada iştah azalır ve buna bağlı ciddi kilo verebilir. Sadece metformin ile 10-15 kilo veren hastalar vardır. Kilo vermeye bağlı da polikistik over sendromu belirtilerinde düzelme görülür.

Bu nedenle ben PCOS’lu hastalarımda adet düzenleyici ilacın yanında metformin tedavisini de vermeyi tercih ediyorum. Ama mutlaka metformini doktorunuza danışarak kullanmanız gerekir.

Polikistik over sendromu tedavisinde kullanılan doğum kontrol hapları içerdiği progesteron nedeniyle tüylenmeyi azaltır. Ama doğum kontrol hapı yeni çıkacak tüylerin zayıf çıkmasını sağlar. Önceden çıkmış olan tüyler için epilasyon yapılması gerekir.

Polikistik Over Geçer mi?

Polikistik over sendromu ilaç tedavisi, diyet ve egzersiz ile geçer. Ancak eğer hasta tekrar kilo almaya başlarsa veya hayatındaki stres faktörü artarsa PKOS tekrar ortaya çıkmaya başlar.

Çünkü PKOS’LU hastalardaki esas sorun zaten altta yatan genetik yatkınlıktır. Polikistik over sendromu olan hastaların  kilolarına, beslenmelerine ve yaşam şekillerine ömür boyu dikkat etmeleri gerekir.

Polikistik Over Sendromu Bitkisel Tedavi, Doğal Çözümler

Polikistik over sendromu bitkisel tedavi yöntemlerini yaşam tarzı değişiklikleriyle paralel bir şekilde uygulamak hastalığın prognozunu olumlu yönde etkileyecektir.

Yaşam tarzı değişiklikleri, sağlıklı ve dengeli beslenme ile birlikte günlük spor ve egzersizleri kapsayan bir takım uygulamaları kapsamaktadır.

Polikistik over sendromu bitkisel tedavisi için en çok önerilen doğal çözüm soğan kürüdür. Soğan kürü dışında keten tohumu, saw palmetto, hayıt bitkisi, çuha çiçeği yağı, siyah yılan kökü, tarçın da polikistik over tedavisinde önerilen bitkisel doğal tedavilerdir.

Polikistik over sendromu sadece bitkisel çözüm ile tedavi edilebilir mi sorusunun cevabı bana göre “Hayır” dır. Polikistik over bitkisel tedavisi ile ilgili yapılmış kontrollü randomize çalışmalar yoktur. PKOS bitkisel çözümü ile ilgili elimizde bilimsel kanıtlar henüz yoktur. Ben hastalarıma “bitkisel tedavileri  kesinlikle kullanamazsın” demiyorum, bilimsel olarak kanıtlanmış polikistik over tedavilerine yardımcı olarak eğer çok istiyorlarsa bu bitkisel tedavileri de kullanabileceklerini söylüyorum.

Polikistik Over Tedavisi Ankara

Ankara’da polikistik over sendromu tedavisi yapan birçok klinik vardır. “Polikistik over tedavisinde en iyi doktor Ankara”, “polikistik over doktor tavsiyesi Ankara” şeklindeki sorular hastalar tarafından sorulmaktadır. PKOS tedavisi dünyanın her yerinde standarttır. O yüzden polikistik over tedavisinde en iyi doktor Ankara veya polikistik over doktor tavsiyesi Ankara soruları bu durumda çok da mantıklı gözükmemektedir. Ankara’da polikistik over sendromu tedavisi dünyanın her yerindeki tedavi ile aynıdır.

Ankara’nın Çankaya İlçesi Çukurambar semtindeki klinikte Polikistik Over Sendromu (PKOS, PCOS) tedavisi  Kadın Doğum Uzmanı Jinekolog Doktor Prof. Dr. Deniz Ulaş tarafından yapılmaktadır. Jinekolog muayene fiyatları ile ilgili ayrıntılı bilgi almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular 

  1. Polikistik over sendromu tedavi edilmezse ne olur?

Polikistik over sendromu tedavi edilmezse yakın ve uzak dönem bazı problemlere yol açar. Yakın dönemde hamile kalamama, kilo alma, kilo verememe, tüylenme, sivilcelenme ve adet düzensizliğine neden olur. Uzun dönemde ise rahim kanseri riskinde artışa neden olur

2. Polikistik over sendromuna ne iyi gelir?

Polikistik over sendromuna diyet ve spor iyi gelir. Verilen her kilonun adet düzenine ciddi katkısı olacaktır.

3. Polikistik over sendromu tedavisi ne kadar sürer?

Polikistik over sendromu tedavisi en az 6 ay sürer. Bazı hastalarda 6 aylık tedavi yeterli olurken bazı hastalarda tedavi daha uzun sürebilir.

4. Polikistik over sendromu tamamen geçer mi?

PKOS un altında yatan esas mekanizma genetik yatkınlıktır. Bu nedenle çok nadir hastada tamamen geçer. Çoğu hastada PKOS geçse bile kilo alma, stres gibi durumlar olduğunda hastalık tekrarlar.

5. Polikistik over olup tedavisiz kendiliğinden hamile kalanlar var mı?

Evet PKOS olup kendiliğinden hamile kalanlar var. Ama çoğunlukla gebe kalmak biraz zorlaşır ama bu tedavisiz hamile kalınamayacağı anlamına gelmez.

6. Polikistik over adet gecikmesi ne kadar sürer?

Polikistik overli hastalarda adet gecikmesi ortalama 15-20 gün sürer. Bazı hastalar 2 ayda bir adet görürken, bazı hastalar yılda 1-2 defa adet görür.

7. Polikistik over hastaları kaç kilo olmalı?

PCOS lu hastaların vücut kitle endeksi 25’in altında olması gerekir. Yani sadece kilo değil, kiloyla boyun oranına (BMI) bakılır.

8. Vücut kitle indeksi nasıl hesaplanır?

Vücut kitle indeksi (BMI) kilonun, boyun karesine bölünmesi ile hesaplanır. VKİ 19-25 arası normaldir.

9. Polikistik over zayıflayınca (kilo verince ) geçer mi?

Bazı hastalar kilo verince PKOS ilaçsız geçer. Bazı hastalarda ise ilaç tedavisine ihtiyaç duyulur. Ancak zayıflamanın PKOS tedavisine ciddi faydası vardır.

10. Polikistik over sendromu yaşayanlar nelere dikkat etmeli?

Polikistik over sendromu yaşayanlar esas beslenmelerine ve egzersiz yapmaya dikkat etmelilerdir. Spor ve diyet tedavinin en önemli parçasıdır.

11. Polikistik over ameliyatı kimlere önerilir?

Polikistik over ameliyatı (ovaryan drilling) eskiden daha çok uygulanırdır. Artık günümüzde daha çok ilaç tedavisi tercih edilmektedir. Polikistik over ameliyatı, ilaç tedavisine yanıt vermeyen zor hastalarda tercih edilebilir.

Referanslar

  1. Adams J, Polson DW, Franks S. Prevalence of polycystic ovaries in women with anovulation and idiopathic hirsituism. Br Med J (Clin Res Ed) 1986;293:355–359.
  2. Rotterdam ESHRE/ASRM-Sponsored PCOS Consensus Workshop Revised 2003 consensus on diagnostic criteria and long-term health risks related to polycystic ovary syndrome (PCOS). Hum Reprod. 2004;19:41–47. [PubMed] [Google Scholar]
  3. Norman RJ, Dewailly D, Legro RS, Hickey TE. Polycystic ovary syndrome. Lancet. 2007;370:685–697. [PubMed] [Google Scholar]
  4. Franks S, Gharani M, Waterworth D, Batty S, White D, Williamson R, McCarthy M. The genetic basis of polycystic ovary syndrome. Hum Reprod. 1997;12:2641–2648. [PubMed] [Google Scholar]
  5. Franks S, McCarthy M. Genetics of ovarian disorders: polycystic ovary syndrome. Rev Endocr Metab Disord. 2004;5:69–76.
  6. Vink JM, Sadrzadeh S, Lambalk CB, Boomsma DI. Heritability of polycystic ovary syndrome in a Dutch twin-family study. J Clin Endocrinol Metab. 2006;91:2100–2104.
  7. Amsterdam ESHRE/ASRM-Sponsored 3rd PCOS Consensus Workshop Consensus on women’s health aspects of polycystic ovary syndrome (PCOS). Hum Reprod. 2012;27:14–24.[PubMed] []
  8. Velazquez EM, Mendoza S, Hamer T, Sosa F, Glueck CJ. Metformin therapy in polycystic ovary syndrome reduces hyperinsulinemia, insulin resistance, hyperandrogenemia, and systolic blood pressure, while facilitating normal menses and pregnancy. 1994;43:647–654.

 

 

12 YORUMLAR

  1. Merhaba 22 yaşındayım ve yaklaşık 6-7 senedir bu hastalıklayım. Başlarda adet düzenim normaldi ama sonra her şey değişti. Bayağı zamandan beri doğum kontrol hapı kullanıyorum. 3 farklı doğum kontrol hapı kullandım. Ve bacaklarımda varisleirm oluştu biraz araştırma yaptım ve bu ilaçların varis yapabileceğini okudum. Doktorumla konuştum ve bir kaç ay ilaçları bırakıp gidişata bakmamı istedi. Şuan öyle yapıyorum. Ve yaklaşık 4 aydır ilaç kullanmıyorum ilk adetim 1,5 ay sonra oldu ve sonrasında düzenli olarak adet oldum bir kaç gün aksayarak. Biraz araştırma sonrası Biberiye çayının adet söktürücü etkisi olduğunu okudum ve çayı içtikten 2 hafta sonra ilk ilaçsız adetimi oldum yani yaklaşık1,5 ay sonra. Benim asıl sormak istediğim şey şu. Ben ilacı bıraktıktan yaklaşık 3-4 ay sonra yani şimdi yeni yeni saçlarım dökülmeye ve kopmaya başladı. Ama çok fazla biçimde acaba hastalığım tekrar başlamış olabilir mi ya da ben aslında hiç iyileşmemiş olabilir miyim ? Umarım mesajımı görüp cevap verirsiniz.

  2. Dr.Hanim merhaba bende yillardir adet olamama problemi yasiyorum yillarca ilac tedavisi ile adet gordum..hormon tahlillerim iyi genelde ama e2 1 cikmisti donemde.yumurta tembelligi icinde ilac kullandim ama yumurtamin gelismedigini de gordum .ekstra incir kuru kullandim ve hamile kaldim..7 yasinda oglum var..37 yasindayim ve hala ayni durumdayim..aslinda duzenli hastayim doktorum bana yazz isiml ilac veriyor 3 aylik olarak ama ben pandemiden dolayi biraz kontrolleri erteledim ve sıkıldim artik bu durumdan..bana polikistik over dedi..kilo sivilce tuylenme vesaire yok..sadece adet gormuyorum..ne yapmaliyim bilmiyorum..

  3. Merhaba, 23 yaşındayım ve düzenli bir şekilde adet görüyorum fakat 1-2 yıldır sivilce problemleriyle uğraşıyorum. Bu sebeple hormon testi yaptırmam istendi FSH değerim 4.58 LH değerim 8.68 ve prolaktin 41 çıktı bu yüzden pcos olduğumu öğrendim. Doktorum düzenli adet görmemi zayıf olmama bağlıyor. Bana Dostinex ve dienille hapını verdi. Doğum kontrol hapını 4-5 ay kullanıp duruma bakıcağımızı söyledi. Ama ben çok tedirginim bazı yerlerde doğum kontrol hapını bıraktıktan sonra adet düzensizliği yaşanabileceği, kıllanma, saç dökülmesi yaşanabileceği yazıyor şuan bu sorunlar bende yok ama bıraktıktan sonra olur mu? Ve bana bunun tedavisinin olmadığını söyledi iki doktorum da. Yani bu hormon değerlerim ilaç kullanmadığım durumlarda hiç mi düzelmeyecek ?Cevaplarsanız çok mutlu olurum .

    • Merhaba polikistik tedavisinde doğum kontrol ilaçları kullanılır durumu göre karar verilir n3 kadar süre kullanılacağı herhangi bir zararı olmaz.

  4. Merhaba ben de pcos hastasıyım bende hirşutizm var ve hormonlarda testesteron hormonu çok fazla çıktı ama karantinadayım daha doktora gitmedim ne yapabilirim bu benim hamile kalmam için engel mi acaba 😞 22 yaşındayım evlilik de düşünüyorum ama okuduktan sonra vazgeçiyorum 😞 bu hormonu nasıl düşürebilirim adet düzensizliğim yok benim

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.