Kadın doğum muayenesinde ultrasonun  rutinde kullanılmadığı dönemlerde anne ölümlerinin en sık nedeni dış gebelikti. Ama günümüzde rezolüsyonu yüksek ultrasonların kullanılmaya başlanmasıyla beraber dış gebelik (ektopik gebelik) tanısı artık çok erken aşamada konulabilmekte, böylelikle de anne ölüm hızı azaltılmıştır..

Dış Gebelik Nedir?

Embriyonun rahim dışı, başka bir yere yerleşmesine dış gebelik denir. Normalde döllenme fallop tüplerinde gerçekleşir. Yani vajinadan gelen sperm rahimden geçerek tüplere ulaşır. Yumurtalıktan tüpe gelen yumurta ile sperm burada karşılaşır ve döllenme tüplerde gerçekleşir. Normal şartlarda oluşan embriyo 3 gün sonra tekrar rahime döner ve rahimin 1/3 üst posterior kısmına tutunur.

Eğer tüpte tıkanıklık varsa yani tüp spermin geçişine izin veriyor ama daha büyük olan embriyonun geçişine izin vermiyorsa embriyo tekrar rahime gidemez ve tüpte büyümeye devam eder. Embriyo belli bir boyuta geldiğinde ise tüpte yırtılma, patlamaya neden olur ve iç kanama meydana gelir. Yani dış gebelik tıbbi adıyla ektopik gebelik embriyonun rahim dışı herhangi bir yere tutunması ve orada gelişmesi olarak tanımlanabilir.

Dış Gebelik Belirtileri Nelerdir?

Dış gebelik erken haftalarda hiçbir belirti vermeyebileceği gibi kanama ve kasık ağrısı şeklinde de belirti verebilir. Gebelik haftası büyüdükçe şiddetli kasık ağrısı, bulantı, kusma, lekelenme yapabilir.

Dış Gebelik Tanısı Nasıl Konur?

Dış gebelik tanısı ultrasonografi ve kanda gebelik testi (BHCG) ile konur. Normal bir hamilelikte BHCG 1000-1500 mıu/ml iken vajinal ultrason (alttan ultrason) ile rahimde gebelik kesesi görünür. Abdominal ultrasonda ise BHCG 6000 mıu/ml değerlerine ulaştığında gebelik kesesi görünür. BHCG bu değerlere ulaştı ama kese görünmüyorsa ektopik gebelik teşhisi konur.

Ayrıca normal sağlıklı bir gebelikte BHCG 2 günde bir ikiye katlar. İkiye katlamasa bile en az %66’lık artış olması gerekir. BHCG artışı 2 günde bir %66’nın altında kalıyorsa yine dış gebelik tanısı konur.

Dış Gebelik Tedavisi Nasıl Yapılır?

Dış gebelik tedavisi için 2 yöntem vardır.

  • İlaçla dış gebelik tedavisi
  • Ameliyatla dış gebelik tedavisi

İlaçla dış gebelik tedavisinde Metotreksat adlı ilaç tek doz şeklinde kas içine (intramuskuler) uygulanır. İğne yapıldıktan sonra 3 gün aralıklarla BHCG bakılır. Her BHCG arasında %15’lik düşüş varsa tedavi işe yaramış demektir. Eğer %15’lik düşüş yoksa 2. Doz Metotrexate yapılabilir. Bu şekilde uygulanan ilaç tedavisinin başarı oranı %90-95’dir.

Ancak bazı durumlarda ilaç tedavisi verilemez, direk ameliyatla dış gebeliğin alınması gerekir.

  • İlaç tedavisine yanıt alınamadıysa
  • İç kanamaya bağlı kan kaybı varsa
  • Akut batın geliştiyse (şiddetli kasık ağrısı, tansiyon düşüklüğü, bulantı-kusma)
  • BHCG>10000 mıu/ml ise
  • Ektopik gebelik odağı > 3,5 cm ise
  • Fetüsün kalp atımı varsa

İlaçla tedavinin başarı şansı düşük olacaktır. Bu durumlarda ameliyat ile tedavi daha uygun bir seçenek olacaktır.

Kimler Ektopik Gebelik İçin Risk Grubundadır?

  • 35 yaş üstü kadınlar
  • Sigara içenler
  • Batın içi ameliyat öyküsü olanlar
  • Pelvik enfeksiyon öyküsü olanlar
  • Rahim içi araç kullananlar
  • Dış gebelik veya kürtaj öyküsü olanlar ektopik gebelik için risk altındadır.
06.05.1977 tarihinde Tarsus’ta doğdum. 1995 yılında Abdülkerim Bengi Anadolu Lisesi’ni bitirdim. Çocukluktan beri hayalini kurduğum mesleğe ilk adımı, aynı yıl Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi’ni kazanarak attım. Kadın Hastalıkları ve Doğum alanındaki uzmanlık eğitimimi ise 2001-2006 tarihleri arasında Ankara Etlik Zübeyde Hanım Kadın Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde tamamladım.

3 YORUMLAR

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.