Gebelik şekeri (gestasyonel diyabet) ilk defa gebelikte ortaya çıkan veya ilk defa gebelikte tanı konan glukoz intoleransı durumudur.

Gebelik şekeri hamilelerin %10’unda bulunur ve hem anne hem de bebek için bazı riskler yaratır.

Bu nedenle bilimsel çalışmalar, gebelik şekeri tanısı için hamileliğin 24-28. Haftaları arasında şeker yükleme testi (oral glukoz tolerans test) ile tüm hamilelere tarama yapılmasını önermektedir.

Şeker yükleme testi ile vücudun şekere nasıl tepki verdiğine bakılır. Normal şartlarda kan şekeri yükseldiğinde vücut insülin hormonu salgılayarak kan şekerini düşürür. Ancak diyabet hastalığına yatkınlık varsa vücut yeterli hormon salgılayamayacak ve kan şekerini düşüremeyecektir.

Ancak son yıllarda gebelikte şeker testinin bebek için zararlı olabileceği ile ilgili bazı kaygılar oluşmuştur. Bu nedenle “gebelikte şeker testi zararlı mı?” şeklinde fikirler ortaya atılmıştır.

Bu yazımızda gebelik şekerinin riskleri ve hamilelikte şeker testinin zararlı olup olmadığı konusuna değineceğiz.

Gebelik Şekerinin (Gestasyonel Diyabet) Riskleri

Hamilelikte şeker hastalığı hem bebek hem de anne için bazı riskler taşır.

Gebelik şekerinin bebek için riskleri

  • İri bebek
  • Polihidroamniyoz (bebeğin suyunun fazla olması)
  • Doğumdan sonra bebek kan şekeri ve kalsiyum düzeyinin düşmesi (hipoglisemi, hipokalsemi)
  • Yenidoğan sarılığı
  • İri bebek ve polihidroamniosa bağlı erken doğum riski
  • Zor doğum ve buna bağlı bebekte olabilecek klavikula kırığı, el paralizi (felç), hipoksi (oksijensiz kalma)
  • Kalp ve akciğer problemleri

Gebelik şekerinin anne için riskleri

  • İri bebek nedeniyle sezaryen gerekmesi
  • Zor doğuma bağlı derin vajina yırtığı ve kanama
  • İleride idrar ve gayta kaçırma problemleri
  • Rahim sarkması, idrar torbası sarkması (sistosel), bağırsak sarkması (rektosel)
  • İleride şeker hastası olma riski

Gebelik Şekeri Tanısı Nasıl Konur?

Hamilelik şekeri tanısı gebeliğin 24-28. Haftası arası 50 gr şeker yükleme testi (oral glukoz tolerans testi, OGTT) ile tarama yaparak konur. 50 gr şeker testi yüksek gelirse esas tanıyı koymak için 100 gr şeker yükleme testi yapılır. 100 gr şeker testi de yüksek çıkarsa gestasyonel diyabet yani gebelik şekeri tanısı konur.

Gebelikte Şeker Yükleme Testi Nasıl Yapılır?

50 gr şeker yükleme testi için hastanın aç olmasına gerek yoktur. 50gr şeker ihtiva eden solüsyon içildikten 1 saat sonra kanda glukoz düzeyine bakılarak şeker testi yapılır. Eğer 50 gr şekerli solüsyonu içtikten 1 saat sonra bakılan kan şekeri 140 mg/dl den yüksekse 100 gr şeker yükleme testi yapılır.

100 gr şeker testi için hastanın en az 8 saat aç olması gerekir. Önce açlık kan şekeri için hastadan kan alınır. Ardından 100 gr şeker içeren solüsyonu hasta içer. İçtikten sonra birer saat aralıklarla 3 defa kan alınır. Açlık, 1. Saat, 2. Saat, 3. Saat kan şekeri düzeylerinin 2 tanesi yüksek çıkarsa gebelik şekeri tanısı konur.

Bazı merkezlerde 50 gr yerine 75 gr şekerli su testi uygulanmaktadır. Ama çoğunlukla önce 50 gr lık test, yüksek çıkarsa da 100 gr lık şeker testi uygulanmaktadır.

Bu testler yapılırken hastanın bir şeyler yememesi ve fiziksel aktivite yapmaması gerekir.

Hamilelikte Şeker Yükleme Test Ne Zaman Yapılır?

Gebelikte şeker testi hamileliğin 24-28. Haftaları arasında yapılır. Çünkü gebeliğin 24-28. haftaları arasında gebelikte salgılanan bazı hormonlar genetik olarak yatkın olan kadınlarda insülin direncine neden olur. Bu nedenle şekerli su testinin hamileliğin 24-28. haftaları arasında yapılması önerilmektedir.

Ancak risk faktörü varsa (obesite, ailede diyabet öyküsü, önceki gebelikte gestasyonel diyabet öyküsü) daha erken haftalarda da şeker testi yapılabilir.

Gebelikte Şeker Testi Zararlı mı?

Gebelikte şeker testi bebek için zararlı değildir. Bu konu ile ilgili yapılmış bilimsel çalışmalarda gebelikte şeker testinin bebeğe zararı olmadığı gösterilmiştir.

Tam tersi hamilelikte şeker testi yapılmadığı ve gebelik şekeri atlandığı durumda hem anne hem de bebek için risklerin ciddi anlamda arttığı saptanmıştır.

Kimlere Şeker Yükleme Testi Mutlaka Yapılmalıdır?

  • İlk gebelik
  • Ailede diyabet öyküsü
  • Önceki gebelikte gestasyonel diyabet öyküsü
  • Obesite
  • İleri yaş (35 yaş üstü gebelik)
  • Hipertansiyon öyküsü

Eğer gebelik şekeri için risk faktörü yoksa, yani;

  • Hasta kilolu değilse
  • Ailede şeker hastalığı öyküsü yoksa
  • Önceki gebeliğinde şeker testi yapıldı ve gebelik şekeri saptanmadıysa
  • Yaşı 35’in altındaysa gebelikte şeker testi yapılmayabilir.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.